Hoe organiseer je 24/7 security in de zorg, zonder twaalf specialisten in dienst?

Hoe organiseer je 24/7 security in de zorg, zonder twaalf specialisten in dienst? 

Zorgorganisaties zijn continu digitaal verbonden. Met laboratoria, leveranciers, portalen, cloudomgevingen, medische systemen en externe dienstverleners. Die verbondenheid maakt zorg sneller en efficiënter, maar vergroot ook de afhankelijkheid van systemen en partijen buiten de eigen organisatie. 

Dat werd onder meer zichtbaar bij Bevolkingsonderzoek Nederland. Door een aanval op laboratoriumleverancier Clinical Diagnostics kreeg de organisatie te maken met een datadiefstal die 941.000 mensen raakte. Daarmee werd duidelijk hoe een incident bij één ketenpartner direct kan doorwerken naar de publieke gezondheidszorg. 

Tegelijkertijd stopt patiëntenzorg niet om vijf uur ’s middags. De digitale keten waarin die zorg plaatsvindt, draait dag en nacht door. Incidenten, kwetsbaarheden en verdachte signalen houden zich niet aan kantoortijden, terwijl veel zorgorganisaties niet de capaciteit hebben om zelf een volledig 24/7 securityteam te bemensen. 

Daar ontstaat de kern van de uitdaging: hoe organiseer je continue digitale weerbaarheid in een sector waar beschikbaarheid, privacy en continuïteit direct raken aan patiëntenzorg? 

Waarom dit voor zorgbestuurders directe verantwoordelijkheid is 

Voor zorgbestuurders komen meerdere kaders samen. NEN 7510 vraagt al langer om passende maatregelen voor informatiebeveiliging in de zorg, waaronder monitoring en incidentrespons. Met NIS2 en de Cyberbeveiligingswet wordt die verantwoordelijkheid verder aangescherpt: organisaties moeten incidenten tijdig kunnen melden, risico’s aantoonbaar beheersen en bestuurlijk kunnen uitleggen hoe digitale weerbaarheid is georganiseerd. Waar digitale verstoringen raken aan continuïteit of patiëntveiligheid, kijkt ook de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd mee. 

Tegelijkertijd is de praktijk weerbarstig. De arbeidsmarkt voor securityspecialisten is krap en een eigen 24/7 Security Operations Center vraagt om meerdere gespecialiseerde rollen, continuïteit in bezetting en een rooster dat dag en nacht blijft draaien. Voor veel zorgorganisaties is dat financieel en organisatorisch moeilijk haalbaar. 

Daarmee verschuift de focus van tooling naar organisatiekracht. Zorgbestuurders moeten kunnen aantonen dat detectie, respons en besluitvorming ook buiten kantoortijden zijn ingericht. Niet alleen technisch, maar ook bestuurlijk: wie handelt, wie beslist, wie communiceert en wie legt verantwoording af wanneer een incident zich voordoet. 

Drie routes naar 24/7-dekking 

1. Een eigen SOC opbouwen 
Een intern Security Operations Center biedt maximale controle, maar vraagt ook om een forse structurele investering. Naast technologie gaat het vooral om mensen: analisten, engineers, incident responders en coördinatie, verdeeld over een rooster dat 24/7 blijft draaien. Voor grote zorginstellingen kan dit een bewuste keuze zijn. Voor veel VVT-, GGZ- en gehandicaptenzorgorganisaties is het financieel en organisatorisch moeilijk haalbaar. 

2. Security beleggen bij de IT-afdeling 
Security onderbrengen bij IT lijkt efficiënt, maar kent duidelijke grenzen. Beheer en security vragen andere expertise, andere prioriteiten en andere beschikbaarheid. De IT-afdeling is vaak ingericht op stabiliteit, continuïteit en beheer, terwijl security vraagt om detectie, analyse en snelle respons op afwijkend gedrag. Zonder aparte capaciteit en mandaat ontstaat het risico dat security reactief blijft. 

3. Uitbesteden via Managed (eXtended) Detection & Response 
Managed Detection & Response geeft toegang tot gespecialiseerde analisten, 24/7 monitoring, actuele dreigingsinformatie en gestructureerde incidentopvolging, zonder de vaste lasten en organisatorische complexiteit van een volledig intern SOC. Voor middelgrote zorgorganisaties is dit vaak geen tijdelijke oplossing, maar een strategische keuze om continuïteit, risicobeheersing en bestuurlijke aantoonbaarheid beter te organiseren. 

Wat een volwassen MxDR-aanpak oplevert 

Wortell MxDR, voluit Managed eXtended Detection & Response, is de 24/7-securitydienst vanuit het Wortell Cyber Defense Center. Daarmee monitoren we niet alleen endpoints, maar ook identiteiten, e-mail, cloudomgevingen en relevante applicaties. Juist omdat aanvallers zich niet beperken tot één ingang, moet detectie breder kijken dan één technisch domein. 

Voor zorgorganisaties betekent dit continue bewaking van kritieke signalen, snelle detectie en opvolging van incidenten, transparante rapportage richting bestuur en verrijking met sectorgerichte dreigingsinformatie. Onder meer via onze samenwerking met Z-CERT, het sectorale CERT voor de Nederlandse zorg. 

De verantwoordelijkheden blijven daarbij helder belegd. De zorgorganisatie houdt eigenaarschap over beleid, risicokaders en besluitvorming. Wortell verzorgt de operationele uitvoering: detectie, analyse, escalatie en directe actie waar dat nodig is. Dat leggen we vast in één governance-model, met meetbare KPI’s, duidelijke escalatieafspraken en rapportage die aansluit op zowel de operatie als de bestuurlijke verantwoording. 

Zo werkt het in de praktijk 

• Cordaan koos voor Wortell MxDR om 24/7 inzicht en grip te krijgen op informatiebeveiliging, zonder zelf een volledig SOC op te bouwen. De organisatie behoudt daarbij de interne regie op beleid, risicokaders en besluitvorming. 

• JorisZorg organiseerde na een cyberincident in korte tijd structurele 24/7 detectie en respons via Wortell. Zo kon de organisatie haar digitale weerbaarheid versterken, terwijl de continuïteit van zorg tijdens de transitie behouden bleef. 

• Siza borgt met Wortell MxDR continue bewaking en snelle incidentrespons binnen een regiemodel dat past bij de eigen manier van sturen. Daarmee ontstaat 24/7-dekking zonder zelf een team van gespecialiseerde beheerders aan te trekken. 

Vragen die bestuurlijke regie in de zorg zichtbaar maken 

• Hebben we 24/7 zicht op verdachte signalen binnen onze zorgsystemen, inclusief koppelingen met leveranciers en andere ketenpartners?  

• Kunnen we een significant incident tijdig melden volgens de Cyberbeveiligingswet, met de juiste informatie en onderbouwing?  

• Wat zijn onze feitelijke detectie- en responstijden en worden die structureel gemeten?  

• Wie is eindverantwoordelijk bij een cyberincident en is dat aantoonbaar vastgelegd richting raad van toezicht, IGJ en andere toezichthouders?  

Zorgorganisaties die deze vragen niet scherp kunnen beantwoorden, missen meestal geen extra tooling. Ze missen vooral samenhangende regie op detectie, respons en bestuurlijke verantwoording. 

Security vraagt om leiderschap, niet om meer tooling 

Digitale weerbaarheid in de zorg draait om regie over risico, continuïteit en compliance. Met Wortell MxDR behoudt uw organisatie de bestuurlijke controle, terwijl wij zorgen voor continue monitoring, snelle opvolging, meetbare resultaten en rapportage die aansluit op de verantwoording richting raad van toezicht en toezichthouders. 

Niet als losse leverancier op afstand, maar als strategisch partner in digitale weerbaarheid: met aandacht voor de zorgpraktijk, de keten waarin u werkt en de beschikbaarheid van systemen waarop patiënten en zorgprofessionals vertrouwen. 

Wie wil weten waar de organisatie staat, begint bij feitelijk inzicht. Inzicht in wat er gebeurt binnen de digitale omgeving, waar de grootste afhankelijkheden zitten en welke keuzes nu nodig zijn om ook over twaalf maanden veilige en betrouwbare zorg te kunnen blijven leveren.